Rodzinne w Danii a 800 plus – kto płaci i ile

Rodzina z dzieckiem w Polsce i pracą w Danii często dostaje mniej, niż jej się należy, albo nie wie, czy w ogóle składać wniosek w Udbetaling Danmark. O wszystkim decyduje pierwszeństwo państwa i wiek dziecka, bo duński zasiłek jest wyższy od 800 zł tylko do 6 lat. Poniżej cztery typowe układy i przykład liczbowy. Nazwę świadczenia, stawki i wniosek opisujemy osobno: zasiłek na dziecko w Danii.

Wiek dziecka: kiedy Dania jest wyższa od 800 plus

Stawki børne- og ungeydelse po przeliczeniu na miesiąc (1 DKK = 0,5859 zł):

• 0–2 lata: 1 790 DKK, czyli ok. 1 049 zł (o ok. 249 zł więcej niż 800 plus),
• 3–6 lat: 1 416 DKK, czyli ok. 830 zł (o ok. 30 zł więcej),
• 7–17 lat: 1 114 DKK, czyli ok. 653 zł (o ok. 147 zł mniej niż 800 plus).

Dlatego dodatek dyferencyjny z Danii wchodzi w grę tylko przy dzieciach do 6 lat, a przy starszych różnicę do 800 zł wyrównuje Polska.

Kto ma pierwszeństwo: Dania czy Polska

Na jedno dziecko wypłaca się jeden zasiłek tego samego rodzaju. Kolejność ustalają unijne przepisy o koordynacji (rozporządzenie 883/2004). Ogólnie:

• pierwszeństwo daje praca zarobkowa, potem emerytura lub renta, na końcu samo zamieszkanie,
• gdy rodzice pracują w różnych państwach, liczy się m.in. państwo zamieszkania dziecka,
• państwo bez pierwszeństwa dopłaca różnicę, jeśli jego zasiłek jest wyższy. Borger.dk podaje wprost: gdy jest niższy, nie płaci nic.

Cztery typowe układy rodzinne

1. Ojciec pracuje w Danii, matka w Polsce nie pracuje

2. Ojciec pracuje w Danii, matka pracuje w Polsce

3. Oboje rodzice pracują za granicą, dziecko w Polsce

4. Rozwód albo separacja

Kiedy ZUS płaci pełne 800 plus

Pełne 800 plus wchodzi w grę, gdy z Danii nic nie przysługuje albo przysługuje mniej. Typowe sytuacje:

• dziecko ma co najmniej 7 lat, a pierwszeństwo ma Polska (Dania nie dopłaca nic),
• rodzic nie pracuje już w Danii i nie ma tam prawa do zasiłku,
• Udbetaling Danmark odmówił zasiłku (np. przez optjening) albo wstrzymał wypłatę.

Nie ma natomiast takiej zasady, że 800 plus „się nie należy” przez pracę za granicą. Z naszej praktyki: ZUS wypłaca 800 plus od czerwca 2022 r. praktycznie wszystkim rodzinom z dzieckiem w Polsce, w pełnej kwocie albo jako dopłatę różnicy. Więcej: 800 plus, gdy za granicą nie ma zasiłku.

Wniosek do ZUS i zaległości od czerwca 2022 r.

Wniosek o 800 plus składa się do ZUS, w praktyce przez PUE ZUS (jak to zrobić technicznie: jak wysłać dokument przez PUE ZUS). Za okres od czerwca 2022 r. wniosek też trafia do ZUS. Okresy sprzed czerwca 2022 r. (500 plus) rozstrzygał wojewoda. To wiedza historyczna, ale zależy od niej, jak liczyć zaległości.

Orientacyjna kwota nawet ponad 36 000 zł na dziecko dotyczy sytuacji, gdy Polska płaci całość świadczenia. Przy Danii dopłata po stronie duńskiej bywa niewielka, więc obie sprawy trzeba policzyć razem. Więcej: 800 plus – ile wstecz. Gdy ZUS zwleka lub odmawia: brak decyzji ZUS, odmowa ZUS.

Co ze stroną duńską

Dopłatę rozpatruje Udbetaling Danmark. Urząd zwykle chce wiedzieć, czy i ile płaci Polska – w takich sprawach mamy doświadczenie. Po przyznaniu zasiłku trzeba od razu zgłaszać zmiany (np. pracę matki w Polsce lub pobyt dziecka), bo brak zgłoszenia może skończyć się żądaniem zwrotu. Gdy urząd odmawia lub żąda pieniędzy: zwrot zasiłku rodzinnego w Danii. Zasady dopłaty różnicy w innych krajach: dodatek dyferencyjny.

Zestawienie krajów znajdziesz tu: zasiłki na dzieci w Europie.

Najczęstsze pytania o Danię i 800 plus

Rodzinne w Danii a 800 plus – czy mogę pobierać oba świadczenia?

Nie w sposób niezależny, bo na jedno dziecko płaci się jeden zasiłek tego samego rodzaju, a państwa koordynują wypłaty według pierwszeństwa. Gdy pierwszeństwo ma Dania, płaci ona całość, a ZUS dopłaca tylko wtedy, gdy zasiłek duński jest niższy niż 800 zł. Gdy pierwszeństwo ma Polska, ZUS płaci 800 plus, a Dania dopłaca różnicę, jeśli jej zasiłek jest wyższy.

Dodatek dyferencyjny w Danii – dla jakich dzieci się należy?

Tylko tam, gdzie zasiłek duński jest wyższy od 800 zł, czyli dla dzieci do 6 lat. Przy dziecku do 2 lat różnica to ok. 249 zł miesięcznie (1 049 zł minus 800 zł), przy dziecku w wieku 3–6 lat ok. 30 zł. Od 7 lat zasiłek duński wynosi ok. 653 zł, więc Dania nie dopłaca nic. Kurs: 1 DKK = 0,5859 zł.

Matka pracuje w Polsce, a ojciec w Danii – kto płaci?

Pierwszeństwo ma wtedy zwykle Polska, bo dziecko mieszka w Polsce i tu pracuje drugi rodzic. ZUS płaci 800 plus, a Udbetaling Danmark dopłaca różnicę do swojego zasiłku, jeśli jest wyższy. Dla dziecka od 7 lat Dania nie dopłaca nic, a 800 plus w pełnej kwocie wypłaca ZUS.

800 plus a praca w Danii – czy ZUS wypłaci pełne 800 plus?

Tak, jeśli z Danii nic nie przysługuje albo przysługuje mniej. Dotyczy to na przykład dzieci od 7 lat przy pierwszeństwie Polski, a także sytuacji, gdy rodzic nie pracuje już w Danii. Od czerwca 2022 r. ZUS wypłaca 800 plus praktycznie wszystkim rodzinom z dzieckiem w Polsce, w pełnej kwocie albo jako dopłatę. Samo to, że rodzic pracuje za granicą, nie wyklucza 800 plus.

Oboje rodzice pracują za granicą, dziecko mieszka w Polsce – co wtedy?

Jeśli oboje pracują w Danii, zasiłek jest jeden na dziecko i płaci go Dania. Jeśli jedno pracuje w Danii, a drugie w innym kraju (np. w Niemczech), pierwszeństwo ustala się według przepisów UE, a przy dziecku mieszkającym w Polsce liczy się też wysokość zasiłków. ZUS może dopłacić różnicę do 800 zł. Taki układ trzeba policzyć na dokumentach.

Co się dzieje z zasiłkiem po rozwodzie lub separacji?

Duński zasiłek jest przeznaczony dla osoby z władzą rodzicielską nad dzieckiem, a borger.dk podaje też kwoty „połowa” przy podziale świadczenia. Jeśli dziecko mieszka z matką w Polsce, a ojciec pracuje w Danii, trzeba ustalić, kto i na jakiej podstawie ma prawo. Gdy matka pracuje w Polsce, wraca układ z 800 plus i dopłatą różnicy.

Czy zaległości za Danię i 800 plus można odzyskać wstecz?

Po stronie polskiej 800 plus można dochodzić za okres od czerwca 2022 r. Orientacyjnie nawet ponad 36 000 zł na dziecko, gdy Polska płaci całość. Po stronie duńskiej borger.dk nie podaje jasnego limitu zaległości, więc nie zakładaj żadnego z góry. Każdy limit wsteczny bywa stosowany zbyt restrykcyjnie, dlatego sprawdź swoją sytuację na dokumentach.