Brak decyzji ZUS 800 plus – co zrobić

Złożyłeś wniosek o 800 plus, minęły miesiące, a z ZUS nie ma ani pieniędzy, ani decyzji? Jeśli jeden z rodziców pracuje w Niemczech, Holandii albo innym kraju UE, to niestety częsta sytuacja. Sprawa trafia wtedy do koordynacji i może utknąć na długo. Nie musisz jednak czekać bez końca. Są prawne sposoby, żeby wymusić na ZUS działanie. A pieniądze za czas oczekiwania nie przepadają.

Ile się czeka na decyzję 800 plus?

Krótko: w zwykłej sprawie – do kilku tygodni. W sprawie z pracą za granicą – często wiele miesięcy, a bywa, że ponad rok.

Ustawa o 800 plus wyznacza terminy dla wniosków na nowy okres świadczeniowy. Na przykład wniosek złożony do 30 kwietnia ZUS powinien rozpatrzyć i wypłacić do 30 czerwca. W pozostałych sprawach stosuje się Kodeks postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 35 KPA sprawa powinna być załatwiona w ciągu miesiąca, a szczególnie skomplikowana – w ciągu dwóch miesięcy.

Jest jednak haczyk. Do tych terminów nie wlicza się opóźnień z przyczyn niezależnych od urzędu. ZUS często tłumaczy się tym, że sprawa czeka na ustalenia z zagranicą. Ale nawet wtedy musi Cię zawiadomić o zwłoce, podać jej przyczynę i nowy termin (art. 36 KPA). Czekanie w nieskończoność nie jest zgodne z prawem.

Dlaczego 800 plus się spóźnia, gdy rodzic pracuje za granicą?

Od czerwca 2022 r. 800 plus (wcześniej 500 plus) prowadzi ZUS, także w sprawach koordynacyjnych. Świadczenie należy się na każde dziecko mieszkające w Polsce, nawet gdy jeden lub oboje rodzice pracują za granicą albo dojeżdżają do pracy w Niemczech. Praca za granicą zmienia tylko to, który kraj płaci w pierwszej kolejności.

Jak to wygląda w praktyce? Według informacji rządowego serwisu powroty.gov.pl ZUS najpierw przyznaje 800 plus w pełnej kwocie, a dopiero potem przekazuje sprawę do urzędu wojewódzkiego. To wojewoda wymienia informacje z zagraniczną instytucją, np. z niemiecką Familienkasse. Sprawa może więc utknąć w dwóch miejscach:

• w ZUS – gdy ZUS sprawdza pracę rodziców za granicą, wzywa o dokumenty albo wstrzymuje przyznanie, „czekając na zagranicę”, choć świadczenie powinien przyznać,
• u wojewody – gdy trwa wymiana informacji z zagraniczną instytucją. Tu nie przysługuje ponaglenie, od razu można złożyć skargę do sądu. Opisujemy to w artykule urząd wojewódzki nie wydaje decyzji.

Stąd typowy obraz: „sprawa poszła do Niemiec i nic”. Familienkasse ma własne zaległości (zobacz: opóźnienia Kindergeld), a rodzina zostaje bez pieniędzy z obu stron.

To nie nowy problem. NIK zbadała sprawy koordynacyjne z lat 2018–2021, gdy prowadzili je jeszcze wojewodowie. Prawie 57% zbadanych wniosków rozpatrzono średnio z ponadrocznym przekroczeniem terminów. W skrajnych przypadkach opóźnienie sięgało trzech lat.

Dlaczego nie przyszło mi 800 plus, choć nie ma odmowy?

ZUS nie wydaje decyzji, gdy przyznaje 800 plus. Wysyła tylko informację na PUE/eZUS (art. 13a ustawy). Decyzję wydaje wtedy, gdy odmawia. Sprawdź profil na PUE – zobacz, jak wysłać dokument przez PUE ZUS.

Brak informacji, decyzji i pieniędzy zwykle oznacza, że sprawa czeka na koordynację. Jeśli przyszła odmowa, masz 14 dni na odwołanie do Prezesa ZUS (za pośrednictwem ZUS), a potem 30 dni na skargę do WSA. Więcej: odmowa ZUS w sprawie 800 plus.

Jak przyspieszyć decyzję 800 plus

1. Narzędzia prawne, które zmuszają urząd do działania

Prawo daje stronie środki na bezczynność i przewlekłość urzędu – najpierw w samym urzędzie, potem w sądzie administracyjnym. Żeby zadziałały, muszą być złożone we właściwym miejscu, we właściwej kolejności i dobrze uzasadnione. Inaczej urząd je zbywa, a Ty tracisz kolejne miesiące. Przygotowujemy je za Ciebie, na podstawie historii Twojej sprawy.

2. Ustalenie, gdzie naprawdę stoi sprawa

W ZUS, u wojewody, a może w zagranicznej kasie? Od tego zależy, co i gdzie złożyć. Rodzina zwykle słyszy w każdym z tych miejsc, że „to nie u nas”. My to ustalamy.

3. Działanie równolegle w Niemczech

Jeśli rodzic pracuje w Niemczech, rodzinie może przysługiwać Kindergeld albo dopłata różnicowa. Wniosek w Familienkasse często pomaga też odblokować sprawę w Polsce. Zobacz: zasiłek rodzinny w Niemczech i 800 plus jednocześnie.

Dlaczego tyle rodzin zostaje bez 800 plus

Gdyby urzędy po prostu wypłacały świadczenia za okresy wstecz, nie byłoby tematu. Ale tak to nie działa:

• Nikt nie poinformował rodzin o zmianie z czerwca 2022 r. Tysiące osób z pracą za granicą wciąż myśli, że 800 plus im się nie należy.
• Urzędnicy podchodzą do tych spraw różnie – i często zniechęcająco: „to nie do nas”, „prawo nie działa wstecz”, „wnioskodawcą powinien być mąż, a nie żona”. Z tak błahych powodów zapadają odmowy.
• Za okresy wstecz decyzja ZUS jest tylko wykonawcza. Właściwe rozstrzygnięcie wydaje wojewoda. Gdy złożysz sam wniosek w ZUS, możesz dostać odmowę, bo tego rozstrzygnięcia brakuje.

To gra, w której urząd zna zasady, a rodzina nie. My znamy je równie dobrze – i wiemy, w jakiej kolejności i gdzie działać. Tego nie opisujemy w internecie, to właśnie nasza praca.

Odzyskaj 800 plus za okresy wstecz

Od czerwca 2022 r.: ponad 35 000 zł na dziecko

Wiele rodzin nie złożyło wniosku, bo usłyszało, że „przy pracy w Niemczech się nie należy”. To nieprawda. Jeśli nie dostałeś 800 plus od czerwca 2022 r., możemy odzyskać ponad 35 000 zł na każde dziecko. Szczegóły: 800 plus – ile wstecz i czy należy mi się 800 plus, gdy ojciec pracuje za granicą.

Jeszcze dalej wstecz: gdy Familienkasse lub SVB żąda zwrotu

Czasem można odzyskać świadczenie także za okresy sprzed czerwca 2022 r. Najczęściej gdy Familienkasse albo holenderski SVB żądają zwrotu zasiłku, bo za dany okres płacić miała Polska. Wtedy polskie świadczenie za ten okres powinno zostać wypłacone. Więcej: odzyskaj 500 plus z przeszłości i problemy z 500 plus.

Dlaczego warto zrobić to z nami

• Znamy obie strony granicy. Na co dzień prowadzimy sprawy w ZUS, Familienkasse i innych instytucjach zagranicznych. Wiemy, na jaki dokument czeka ZUS i jak go zdobyć.
• Łączymy obie ścieżki. Przyspieszając bieżącą sprawę, sprawdzamy też, czy nie należy Ci się świadczenie za wcześniejsze lata.
• Prowadzimy sprawę do końca. Od ponaglenia po skargę do sądu.
• Mówimy uczciwie, gdy szans nie ma. Jeśli ZUS działa w terminie, powiemy to od razu.

Jak wygląda współpraca

1. Bezpłatna konsultacja. Zapisujesz się przez formularz. Rozmawiamy o Twojej sytuacji.
2. Analiza dokumentów. Przesyłasz wniosek, pisma z ZUS i z zagranicy. Ustalamy, na jakim etapie stoi sprawa.
3. Rekomendacja i wycena. Mówimy, co proponujemy zrobić i ile to kosztuje. Decyzję podejmujesz Ty.
4. Działanie. Przygotowujemy ponaglenie, uzupełniamy dokumenty, w razie potrzeby składamy wnioski za okresy wstecz.
5. Prowadzenie sprawy. Pilnujemy terminów i informujemy Cię o każdym etapie.

Najczęściej zadawane pytania

Ile się czeka na decyzję 800 plus, gdy rodzic pracuje za granicą?

Według KPA sprawa skomplikowana powinna być załatwiona w ciągu dwóch miesięcy, ale do terminu nie wlicza się opóźnień niezależnych od ZUS. W praktyce sprawy koordynacyjne trwają często wiele miesięcy. Po upływie terminu możesz złożyć ponaglenie.

Dlaczego nie przyszło mi 800 plus, skoro nie dostałem odmowy?

ZUS przyznaje 800 plus bez decyzji – wysyła tylko informację na PUE. Brak informacji i pieniędzy zwykle oznacza, że sprawa czeka na ustalenia z zagraniczną instytucją albo na dokument od Ciebie.

Sprawa poszła do Niemiec i nic. Co mogę zrobić?

Najpierw ustalić, gdzie stoi sprawa. Jeśli w ZUS – ponaglenie do Prezesa ZUS, a potem skarga na bezczynność do WSA. Jeśli u wojewody (wymiana informacji z zagranicą) – ponaglenie nie przysługuje, od razu skarga do WSA. Równolegle warto złożyć wniosek o Kindergeld w Familienkasse.

Czy dostanę 800 plus za czas oczekiwania?

Tak, jeśli prawo do świadczenia istniało. Po zakończeniu sprawy ZUS powinien wypłacić wyrównanie za cały ten okres.

Czy ponaglenie może zaszkodzić mojej sprawie?

Nie. To ustawowe prawo strony. Nie wpływa na to, czy świadczenie się należy, a jedynie zmusza urząd do działania.

Dlaczego ZUS odmawia 800 plus za okresy wstecz?

Za okresy wstecz decyzja ZUS jest wykonawcza – właściwe rozstrzygnięcie wydaje wojewoda. Wniosek złożony samodzielnie w ZUS może skończyć się odmową, bo tego rozstrzygnięcia brakuje. Często też odmowy zapadają z błahych powodów, np. że wnioskodawcą powinien być drugi rodzic.

Ile kosztuje pomoc?

Konsultacja jest bezpłatna. Po analizie dokumentów przedstawiamy wycenę, a decyzję o współpracy podejmujesz Ty.