Elterngeldstelle – gdzie złożyć wniosek o Elterngeld

Elterngeldstelle to urząd, który przyjmuje wniosek o Elterngeld i wypłaca zasiłek rodzicielski. W Niemczech nie ma jednego takiego urzędu. Każdy kraj związkowy organizuje to inaczej, więc zanim wyślesz papiery, musisz ustalić, do kogo. Poniżej znajdziesz przegląd wszystkich 16 landów i wskazówki dla rodzin, które mieszkają w Polsce.

Elterngeldstelle, a nie Familienkasse – kto wypłaca Elterngeld

Wielu rodziców szuka wniosku o Elterngeld w tym samym urzędzie, który wypłaca Kindergeld. To częsta pomyłka. Kindergeld wypłaca Familienkasse, urząd federalny przy Bundesagentur für Arbeit. Elterngeld wypłacają natomiast urzędy krajów związkowych. Więcej o samej Familienkasse znajdziesz na stronie Familienkasse.

Różnica ma praktyczne skutki:

• wniosku o Kindergeld nie wyślesz do Elterngeldstelle, a odwrotnie też nie,
• terminy i formularze są osobne,
• oba świadczenia mogą przysługiwać jednocześnie, bo jedno nie wyklucza drugiego.

Elterngeldstelle w 16 krajach związkowych – lista

Poniższy przegląd opiera się na zestawieniu serwisu elterngeld.net i oficjalnych stronach landów, gdzie je znaleźliśmy. Niemieckie ministerstwo rodziny publikuje wprawdzie listę urzędów nadzorczych, ale odsyła do Familienportal jako miejsca, gdzie znajdziesz własną Elterngeldstelle. Struktury bywają zmieniane, więc przed wysyłką wniosku sprawdź aktualną stronę urzędu.

• Baden-Württemberg: L-Bank, czyli bank rozwoju kraju, który działa jako centralna Elterngeldstelle dla całego landu. (oficjalna strona L-Bank)
• Bayern: Zentrum Bayern Familie und Soziales (ZBFS), urząd krajowy z biurami regionalnymi. (oficjalna strona ZBFS)
• Berlin: Jugendämter, czyli urzędy ds. młodzieży w poszczególnych dzielnicach. Właściwy jest urząd dzielnicy.
• Brandenburgia: Landkreise i miasta na prawach powiatu (kreisfreie Städte).
• Brema: W mieście Brema Amt für Soziale Dienste. Bremerhaven ma własną, osobną właściwość.
• Hamburg: Bezirksämter, czyli urzędy dzielnic. Wniosek trafia do urzędu dzielnicy, w której mieszkasz.
• Hesja: Hessische Ämter für Versorgung und Soziales (Hessen). (oficjalna strona Hesji o Elterngeld)
• Meklemburgia-Pomorze Przednie: Landesamt für Gesundheit und Soziales (LAGuS).
• Dolna Saksonia: Urzędy komunalne, zwykle miasto lub powiat (Landkreis), w którym mieszkasz.
• Nadrenia Północna-Westfalia: Kreise i kreisfreie Städte, czyli powiaty i miasta na prawach powiatu. (Familienportal.NRW)
• Nadrenia-Palatynat: Kreisverwaltungen i Stadtverwaltungen.
• Saara: Landesamt für Soziales.
• Saksonia: Landkreis albo kreisfreie Stadt, zwykle według miejsca zamieszkania lub stałego pobytu.
• Saksonia-Anhalt: Landkreise i kreisfreie Städte.
• Szlezwik-Holsztyn: Landesamt für Arbeitsschutz, Soziales und Gesundheit (LASG), a konkretny punkt zależy od powiatu lub miasta. (lista kontaktów LASG według powiatów)
• Turyngia: Landkreise i kreisfreie Städte.

Adresy i numery telefonów zmieniają się i różnią między oddziałami, a nieaktualny adres może opóźnić wniosek. Aktualne dane weź z oficjalnej strony urzędu albo z wyszukiwarki Familienportal: Familienportal – Elterngeld i wyszukiwarka urzędów.

Elterngeldstelle – adres i kontakt

Wiele urzędów ma formularze online, a część landów obsługuje wnioski cyfrowo. W niektórych miejscach da się je przygotować w internecie i dosłać potrzebne załączniki. Zapytania o stan sprawy zwykle trzeba kierować do konkretnego referatu, który prowadzi Twój wniosek, nie do centrali. Dlatego warto zapisać numer sprawy z pierwszego pisma.

Elterngeldstelle dla mieszkających w Polsce

To najtrudniejszy punkt. Ustawa o Elterngeld (BEEG) wiąże prawo do zasiłku z miejscem zamieszkania lub stałym pobytem w Niemczech (§ 1). Gdy rodzina mieszka w Polsce, a jedno z rodziców pracuje w Niemczech, wchodzi w grę unijna koordynacja świadczeń rodzinnych. Trzeba wtedy ustalić, które państwo jest właściwe w pierwszej kolejności i czy Niemcy dopłacają różnicę.

Którą Elterngeldstelle wybrać? Jednej reguły dla wszystkich nie ma. Serwis elterngeld.net zaznacza, że w sprawach transgranicznych liczą się m.in. kraj pracy rodziców i miejsce zamieszkania dziecka. W praktyce za punkt wyjścia często przyjmuje się kraj związkowy, w którym pracuje rodzic, ale tego nie potwierdziliśmy oficjalnym źródłem. Traktuj to jako wskazówkę, nie pewnik.

Z naszej praktyki: wiele polskich rodzin w ogóle nie wie, że Elterngeld może przysługiwać, gdy tylko jeden rodzic pracuje w Niemczech, a rodzina mieszka w Polsce. Urzędy często odmawiają z powodu braku meldunku, choć przy pracy w Niemczech bywa to niesłuszne. Szerzej piszemy o tym w artykule Elterngeld dla Polaków, gdy rodzina mieszka w Polsce.

Czy kontakt z urzędem jest po polsku?

Wnioski, decyzje i korespondencja są po niemiecku. Znaczenie rubryk objaśniamy po polsku w artykule wniosek o Elterngeld po polsku.

Dwie ścieżki: sam składasz wniosek albo prosisz o pomoc

Najczęstsze błędy przy wyborze Elterngeldstelle

• Wniosek do Familienkasse. Urząd od Kindergeld nie rozpatruje Elterngeld, a czas biegnie.
• Zwlekanie z ustaleniem urzędu. Trzy miesiące wstecz mijają szybko. Lepiej złożyć wniosek niepełny niż wcale.
• Założenie „mieszkamy w Polsce, więc nie przysługuje”. To nie zawsze prawda i warto to sprawdzić.
• Nieaktualne adresy z internetu. Korzystaj z oficjalnej strony urzędu.

Jeśli urząd już odmówił, zobacz Elterngeld – odmowa i odwołanie. Odwołanie ma krótki termin podany w pouczeniu decyzji.

Najczęściej zadawane pytania o Elterngeldstelle

Elterngeldstelle – co to za urząd?

Elterngeldstelle to urząd, który przyjmuje wnioski o Elterngeld i wypłaca zasiłek. Nie jest to jeden urząd w całych Niemczech. W każdym kraju związkowym zajmuje się tym inna instytucja – raz urząd krajowy, raz starostwo albo urząd dzielnicy. Familienkasse nie wypłaca Elterngeld.

Gdzie złożyć wniosek o Elterngeld?

Wniosek składasz w Elterngeldstelle właściwej dla swojego kraju związkowego, a w nim zwykle dla miejsca zamieszkania. W części landów to centralny urząd, w innych starostwo, miasto albo dzielnica. Oficjalna wyszukiwarka urzędów działa w Familienportal. Wniosek wolno złożyć dopiero po urodzeniu dziecka.

Czy Familienkasse wypłaca Elterngeld?

Nie. Familienkasse wypłaca Kindergeld, czyli zasiłek na dziecko. Elterngeld wypłacają urzędy krajów związkowych. To dwa osobne świadczenia z dwóch różnych urzędów i jedno nie wyklucza drugiego, więc wniosek o Kindergeld nie zastępuje wniosku o Elterngeld.

Elterngeldstelle – adres i kontakt: gdzie je znaleźć?

Adres i dane kontaktowe najlepiej brać z oficjalnej strony urzędu w Twoim kraju związkowym albo z wyszukiwarki w Familienportal, bo zmieniają się częściej niż artykuły w internecie. Najpierw ustal właściwy urząd, a potem sprawdź jego aktualne dane.

Która Elterngeldstelle jest właściwa, gdy mieszkam w Polsce?

Nie ma jednej odpowiedzi dla wszystkich. Ustawa opiera się na miejscu zamieszkania lub stałego pobytu w Niemczech, a w sprawach transgranicznych znaczenie mają też kraj pracy i miejsce zamieszkania dziecka. Właściwy urząd ustala się indywidualnie. Często punktem wyjścia jest kraj związkowy, w którym pracuje rodzic.

Czy Elterngeldstelle obsługuje klientów po polsku?

Urzędy Elterngeldstelle prowadzą sprawy po niemiecku, a formularze i decyzje są w tym języku. Dlatego wielu rodziców prosi o pomoc w zrozumieniu pism i rubryk we wniosku, a w razie wątpliwości o wsparcie specjalisty.