
Kindergeld a Arbeitslosengeld – zasiłek rodzinny a zasiłek dla bezrobotnych z Niemiec?
18 lutego, 2026
Brak wypłaty Kindergeld | Bezpłatna konsultacja
18 lutego, 2026
Opieka naprzemienna (Wechselmodell) to model, w którym dziecko spędza porównywalną ilość czasu u obojga rodziców. Coraz częściej wybierają go również rodzice mieszkający w Polsce, którzy pracują w Niemczech i mają prawo do Kindergeld. W takich sytuacjach pojawia się kluczowe pytanie: kto może pobierać Kindergeld przy opiece naprzemiennej i jak Familienkasse ocenia podział opieki oraz kosztów utrzymania dziecka?
Na czym polega opieka naprzemienna w niemieckim prawie?
Opieka naprzemienna oznacza, że dziecko mieszka naprzemiennie u obojga rodziców, a każdy z nich w podobnym stopniu uczestniczy w wychowaniu, podejmowaniu decyzji i ponoszeniu kosztów. Nie wystarczy regularny kontakt czy weekendowe wizyty – musi istnieć realny, równy podział obowiązków i czasu spędzanego z dzieckiem.
Kindergeld przy opiece naprzemiennej – podstawowa zasada
Niemieckie prawo przewiduje, że Kindergeld może być wypłacane tylko jednemu rodzicowi, nawet jeśli opieka jest dzielona po równo. Familienkasse nie dzieli świadczenia automatycznie. Rodzice muszą wspólnie ustalić, kto będzie oficjalnym odbiorcą zasiłku. Najczęściej wybierają rozwiązanie, w którym jedno z nich pobiera Kindergeld, a następnie przekazuje połowę drugiemu rodzicowi.
Umów Bezpłatną Konsultację
Jak Familienkasse wybiera rodzica, gdy nie ma porozumienia?
Jeśli rodzice nie potrafią ustalić, kto ma pobierać Kindergeld, Familienkasse analizuje tzw. przewagę ekonomiczną. Ocenia, który z rodziców ponosi większą część kosztów utrzymania dziecka, takich jak wyżywienie, odzież, edukacja, zajęcia dodatkowe czy transport. Rodzic, który finansowo angażuje się bardziej, zostaje uznany za osobę uprawnioną do pobierania świadczenia.
Czy Kindergeld można podzielić na pół?
Tak, ale tylko dobrowolnie. Familienkasse nie dzieli świadczenia z urzędu. Rodzice mogą jednak ustalić między sobą, że jedno z nich pobiera Kindergeld i przekazuje połowę drugiemu. Jest to rozwiązanie często stosowane i zgodne z prawem.
Opieka naprzemienna a Kinderzuschlag
Kinderzuschlag, czyli dodatek na dziecko, rządzi się innymi zasadami niż Kindergeld. Nie może być dzielony i przysługuje wyłącznie temu rodzicowi, który spełnia kryteria dochodowe. Opieka naprzemienna nie wpływa na sposób przyznawania tego dodatku.
Opieka naprzemienna, gdy dziecko mieszka częściowo w Polsce
Jeśli jeden rodzic mieszka w Niemczech, a drugi w Polsce, opieka naprzemienna jest trudniejsza do udowodnienia, ale możliwa. Familienkasse analizuje wtedy rzeczywisty podział opieki, częstotliwość pobytów dziecka oraz koszty ponoszone przez oboje rodziców. W takich przypadkach również obowiązuje zasada jednego odbiorcy Kindergeld.
Opieka naprzemienna, gdy oboje rodzice mieszkają w Polsce, a jedno lub oboje pracują w Niemczech
Coraz częściej zdarza się, że oboje rodzice mieszkają w Polsce, ale jedno z nich – lub oboje – pracują w Niemczech i podlegają tamtejszemu systemowi ubezpieczeń. W takiej sytuacji również można stosować model opieki naprzemiennej na potrzeby Kindergeld. Familienkasse ocenia wtedy, czy dziecko faktycznie przebywa naprzemiennie u obojga rodziców oraz czy oboje ponoszą porównywalne koszty utrzymania. Miejsce zamieszkania w Polsce nie wyklucza opieki naprzemiennej, o ile jest ona realnie wykonywana. Rodzice muszą jednak wykazać równy udział w opiece, np. poprzez harmonogram pobytów dziecka, podział wydatków czy wspólne decyzje wychowawcze. Tak jak w każdym innym przypadku, Kindergeld może pobierać tylko jeden rodzic – wskazany wspólnie lub wybrany przez Familienkasse na podstawie przewagi ekonomicznej.
Kindergeld a opieka naprzemienna
Kindergeld przy opiece naprzemiennej przysługuje tylko jednemu rodzicowi. Rodzice mogą dobrowolnie podzielić świadczenie między sobą, ale Familienkasse nie zrobi tego automatycznie. Jeśli nie ma porozumienia, urząd wybiera rodzica ponoszącego większe koszty utrzymania dziecka. Kinderzuschlag nie podlega podziałowi i przysługuje tylko jednemu rodzicowi. Opieka naprzemienna może być uznana również wtedy, gdy dziecko mieszka w Polsce, a rodzice pracują w Niemczech – pod warunkiem, że model ten jest faktycznie realizowany.



