Wojewoda łódzki: brak decyzji, odmowa – jak to zmienić
9 października, 2026Wojewoda wielkopolski: brak decyzji, odmowa – co zrobić
9 października, 2026Do maja 2022 r. tak wyglądała droga wielu rodzin: wniosek o 500 plus albo zasiłek rodzinny w MOPS, GOPS czy OPS, a potem komunikat „sprawa poszła do wojewody”, bo mąż albo żona pracuje za granicą. I cisza. W MOPS słyszałeś „to już u wojewody”, w urzędzie wojewódzkim „czekamy na odpowiedź z zagranicy”.
Od czerwca 2022 r. 500 plus, a dziś 800 plus, przyznaje ZUS. Ale sprawy przekazane wojewodom przed tą zmianą często do dziś nie są zamknięte – albo skończyły się odmową, po której rodzina już nie próbowała. A za te okresy wciąż można odzyskać pieniądze.
MOPS przekazał kiedyś Twój wniosek do wojewody i sprawa się nie skończyła? Opisz ją – bezpłatnie sprawdzimy, co da się odzyskać.
Umów bezpłatną konsultacjęCo znaczyło, że MOPS przekazał wniosek do wojewody
Podstawą był art. 23a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Jeśli ktoś z rodziny albo drugi rodzic dziecka przebywał w państwie objętym unijną koordynacją (np. Niemcy, Holandia, Norwegia, Szwajcaria), gmina przekazywała wniosek wraz z dokumentami wojewodzie. Do maja 2022 r. dotyczyło to także 500 plus, bo wnioski o nie składało się w gminie.
Od chwili przekazania MOPS nie prowadził już sprawy. Właściwy był wojewoda – w praktyce wydział polityki społecznej urzędu wojewódzkiego. To on ustalał:
- czy mają zastosowanie przepisy o koordynacji i za jaki okres,
- które państwo ma pierwszeństwo w wypłacie świadczeń dla dzieci,
- czy Polska płaci pełne świadczenie, czy tylko różnicę.
Jeśli decyzja obejmowała tylko część okresu, za pozostałe miesiące sprawa wracała do gminy. Jeśli wojewoda uznał, że koordynacji nie ma – odsyłał ją do MOPS. Stąd wrażenie przerzucania sprawy między urzędami.
Od czerwca 2022 r.: wniosek w ZUS, ale okresy wstecz u wojewody
Od czerwca 2022 r. 500 plus, a od 2024 r. 800 plus, przyznaje ZUS – praktycznie każdej rodzinie z dzieckiem mieszkającym w Polsce, także gdy jedno z rodziców albo oboje pracują za granicą. MOPS przestał być pośrednikiem w tych sprawach. Za okresy sprzed czerwca 2022 r. rozstrzyga jednak wojewoda, a decyzja ZUS jest tylko wykonawcza. Tło: koordynacja 500 plus od czerwca 2022 r.
A jeśli zasiłek był już przyznany?
Bywało, że rodzic wyjeżdżał do pracy, gdy MOPS już wypłacał zasiłek. Gmina pytała wtedy wojewodę, czy sprawa podlega koordynacji, a za wskazany okres uchylała swoją decyzję. Często szło za tym żądanie zwrotu pieniędzy: MOPS żąda zwrotu zasiłku rodzinnego.
Dlaczego te sprawy do dziś nie są zamknięte
Wojewoda musiał uzyskać informacje od zagranicznej instytucji, np. niemieckiej Familienkasse albo holenderskiego SVB. Formularze krążyły miesiącami, a rodzina nie wiedziała, na jakim etapie jest sprawa.
Skala problemu jest znana. NIK zbadała sprawy koordynacyjne 500 plus prowadzone przez wojewodów w latach 2018–2021. Prawie 57% zbadanych wniosków rozpatrzono z ponadrocznym przekroczeniem terminów, w skrajnych przypadkach opóźnienie sięgało trzech lat. Część spraw z tamtych lat nie ma do dziś decyzji. Inne skończyły się odmową z błahego powodu – np. że „wnioskodawcą powinien być mąż” – po której nikt nie składał kolejnych wniosków, choć każdy okres to osobna sprawa.
Sądy oceniają takie zwłoki surowo. NSA w wyrokach z 28 czerwca 2024 r. (I OSK 431/24) i 12 września 2024 r. (I OSK 662/24) stwierdził w sprawach koordynacyjnych bezczynność Wojewody Pomorskiego z rażącym naruszeniem prawa i przyznał rodzinom po 1000 zł.
Umów Bezpłatną Konsultację
Jak ruszyć sprawę sprzed 2022 r.
W sprawach koordynacyjnych prowadzonych przez wojewodę ponaglenie jest wyłączone (art. 32 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Strona może od razu złożyć skargę na bezczynność lub przewlekłość do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Przy sprawach sprzed lat diabeł tkwi w szczegółach: co dokładnie jest przedmiotem sprawy, za jakie okresy, czy urząd w ogóle wydał decyzję i czy ktoś ją doręczył. Jak skutecznie to przeprowadzić – to nasza praca. Więcej: urząd wojewódzki nie wydaje decyzji i koordynacja świadczeń w urzędach wojewódzkich.
Jeśli wojewoda wydał wtedy odmowę, zobacz: odmowa wojewody w sprawie 500 plus.
„Proszę przynieść zaświadczenie z MOPS”? To również relikt tamtych lat. Zagraniczne instytucje opierają się dziś na decyzjach i danych wymienianych między systemami. Więcej: zaświadczenie z MOPS do Kindergeld.
Odzyskaj świadczenia wstecz
Skoro MOPS przekazał kiedyś sprawę wojewodzie, Twoja rodzina miała prawo do świadczeń w dwóch państwach. To otwiera drogę do pieniędzy wstecz – w Polsce i za granicą.
800 plus: ponad 35 000 zł na dziecko
Od czerwca 2022 r. 500 plus, a dziś 800 plus, należy się praktycznie każdej rodzinie z dzieckiem mieszkającym w Polsce. Nikt jednak o tej zmianie rodzin nie poinformował. Wiele z nich, zniechęconych sprawą u wojewody, nie złożyło już wniosku w ZUS.
Skąd ponad 35 000 zł na dziecko?
- czerwiec 2022 – grudzień 2023: 19 miesięcy × 500 zł = 9 500 zł,
- od stycznia 2024: 800 zł za każdy miesiąc, czyli 9 600 zł rocznie,
- razem: już ponad 36 000 zł na jedno dziecko.
Za okresy sprzed czerwca 2022 r. można sięgnąć dalej, zwłaszcza gdy Familienkasse albo SVB żąda zwrotu, bo za dany okres płacić miała Polska. Zobacz: odzyskaj 500 plus z przeszłości.
Kindergeld z Niemiec
Jeśli rodzic pracuje w Niemczech, rodzinie może przysługiwać Kindergeld – to 259 € miesięcznie na każde dziecko. Familienkasse wypłaca go wstecz co do zasady tylko za 6 miesięcy przed miesiącem złożenia wniosku (§ 70 ust. 1 niemieckiej ustawy o podatku dochodowym) i często stosuje ten limit na twardo. W naszej ocenie to nadużycie: według przepisów unijnych wniosek złożony w instytucji innego państwa liczy się od daty jego pierwotnego złożenia (art. 81 rozp. 883/2004, art. 2 ust. 3 rozp. 987/2009), a dane o sprawie urzędy wymieniają w systemie EESSI. Wniosek złożony przed laty w MOPS może więc mieć znaczenie także dla Kindergeld.
Ruszymy Twoją sprawę sprzed lat i sprawdzimy, ile możesz odzyskać wstecz – w Polsce i za granicą.
Zapisz się na bezpłatną konsultacjęDlaczego warto zrobić to z nami
- Znamy obie strony granicy. Prowadzimy sprawy u wojewodów, w ZUS, MOPS i w Familienkasse. Wiemy, gdzie sprawa naprawdę utknęła.
- Kończymy spychologię. Działamy tam, gdzie leży właściwość – tak, żeby urząd musiał zareagować.
- Łączymy obie ścieżki. Ruszając starą sprawę, sprawdzamy 800 plus i Kindergeld za okresy wstecz.
- Mówimy uczciwie, gdy szans nie ma.
Najczęściej zadawane pytania
Dlaczego MOPS przekazał kiedyś mój wniosek do wojewody?
Do maja 2022 r. wnioski o 500 plus i świadczenia rodzinne składało się w gminie. Gdy rodzic pracował w innym państwie UE, MOPS przekazywał sprawę wojewodzie (art. 23a ustawy o świadczeniach rodzinnych), który ustalał, które państwo płaci i za jaki okres.
Czy dziś MOPS nadal przekazuje wnioski o 800 plus do wojewody?
Nie. Od czerwca 2022 r. 500 plus, a dziś 800 plus, przyznaje i wypłaca ZUS, praktycznie każdej rodzinie z dzieckiem mieszkającym w Polsce. Przekazanie przez MOPS dotyczy spraw sprzed tej zmiany.
Kto rozstrzyga moją sprawę sprzed czerwca 2022 r.?
Wojewoda. Za okresy sprzed czerwca 2022 r. to on rozstrzyga o prawie do świadczeń w koordynacji, a decyzja ZUS jest tylko wykonawcza.
Moja sprawa u wojewody nigdy się nie skończyła. Co mogę zrobić?
W sprawach koordynacyjnych u wojewody ponaglenie jest wyłączone (art. 32 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Na bezczynność lub przewlekłość składa się od razu skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Dostałem wtedy odmowę i więcej nie składałem wniosku. Czy to koniec?
Nie musi. Każdy okres świadczeniowy to osobna sprawa, a jedna odmowa sprzed lat nie zamyka drogi do świadczeń za kolejne okresy. Od czerwca 2022 r. to ponad 35 000 zł na dziecko.
Ile kosztuje pomoc?
Konsultacja jest bezpłatna. Po analizie dokumentów przedstawiamy wycenę, a decyzję o współpracy podejmujesz Ty.
Źródła
- Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. 2024 poz. 323 ze zm.), art. 23a i 32
- Art. 23a ustawy o świadczeniach rodzinnych – przekazanie wniosku wojewodzie
- Art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych – wyłączenie ponaglenia
- Prawo.pl: bez ponaglenia w sprawach koordynacyjnych – od razu skarga do WSA
- Warmińsko-Mazurski Urząd Wojewódzki: zasady współpracy gmin i wojewody w koordynacji
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 37 i 129
- NIK, Świadczenie wychowawcze przyznawane w ramach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (LPO.430.006.2021)
- Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – I OSK 431/24, I OSK 662/24
- § 70 ust. 1 EStG – Kindergeld wstecz za 6 miesięcy
- Finanztip: wysokość Kindergeld
